DAO (Decentralized Autonomous Organization / Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon), kuralları zincir üzerindeki akıllı kontratlarla kodlanmış ve karar alma yetkisi bir CEO veya yönetim kuruluna değil, yönetim tokenı (governance token) sahiplerine dağıtılmış bir organizasyon yapısıdır. Tipik bir DAO’da üyeler önce bir teklif (proposal) sunar — örneğin hazinedeki fonların nasıl kullanılacağı, yeni bir özelliğin eklenmesi veya bir parametrenin değiştirilmesi. Ardından token sahipleri ağırlıklı oyla (1 token = 1 oy veya kuadratik oy gibi varyantlar) önergeyi onaylar veya reddeder. Karar onaylanırsa otomatik olarak veya çok-imzalı (multisig) bir cüzdan üzerinden uygulanır. En tanınan örnekler MakerDAO (DAI stablecoin parametre yönetimi), Uniswap (DEX protokol kararları), Aave (kredi protokol parametreleri), Arbitrum DAO (L2 hazinesi yönetimi) ve ENS DAO’dur. DAO’ların avantajı şeffaflık (her oy on-chain görünür), küresel katılım ve geleneksel şirket bürokrasisinin azaltılmasıdır. Dezavantajları ise düşük katılım oranı, "balina" (büyük token sahibi) etkisi, yasal belirsizlik (ABD’de Wyoming gibi bazı eyaletler DAO LLC modelini tanır, çoğu ülkede statü belirsizdir) ve teknik karmaşıklığın bir engel oluşturmasıdır. 2016’daki "The DAO" hack’i (Ethereum’u hard fork’a sürükleyen olay) DAO’ların kontrat güvenliğine ne kadar bağımlı olduğunun ders kitabı örneğidir.
Kripto Sözlüğü
DAO Nedir?
Merkezi bir yönetim olmadan, akıllı kontratlar ve token sahiplerinin oylarıyla yönetilen merkeziyetsiz organizasyondur.